AI chưa phá vỡ mật mã, theo a16z và Stanford

Các bước tiến toán học mới của AI chưa phá vỡ hay làm suy yếu thuật toán mật mã cốt lõi. Đó là nhận định chung trong cuộc thảo luận giữa các chuyên gia a16z crypto và Giáo sư Dan Boneh thuộc Đại học Stanford. Cuộc thảo luận diễn ra sau khi kết quả mô hình toán học mới nhất của OpenAI khiến giới công nghệ lo ngại AI có thể đánh sập hệ thống mã hóa bảo vệ internet và tài sản crypto.

AI chưa làm suy yếu các giả định mật mã cốt lõi

Dan Boneh, người chủ trì Nhóm Mật mã học Ứng dụng tại Stanford kiêm cố vấn nghiên cứu tại a16z crypto, nhận định các cột mốc mới thuộc lĩnh vực toán học và khoa học máy tính. Theo ông, những kết quả này không chứa nội dung nào về mật mã học.

Eddy Lazzarin, đối tác tại a16z crypto, cũng khẳng định chưa có bằng chứng nào cho thấy các giả định mật mã hiện tại kém an toàn hơn trong cuộc thảo luận do a16z crypto thực hiện.

Lazzarin (a16z): “Chúng tôi không hề nhận được thông tin cho thấy đường cong elip trở nên dễ tổn thương hơn trước. Không có giả định mật mã cụ thể nào bị đánh giá kém an toàn hơn trước.”

Justin Thaler, đối tác nghiên cứu tại a16z crypto kiêm Phó giáo sư tại Đại học Georgetown, giải thích phần lớn mật mã hiện đại dựa trên giả định một số bài toán không có cách giải hiệu quả. Theo Thaler, nếu thuật toán đó không tồn tại thì AI dù mạnh đến đâu cũng không thể tìm ra nó.

Boneh bổ sung rằng ngành chưa thể chứng minh các bài toán này thực sự khó vì vấn đề gắn với bài toán P vs NP chưa có lời giải. Ông cũng lưu ý các kết quả mới công bố còn rất xa việc chạm tới bài toán P vs NP.

AI có thể rút ngắn kiểm định và phát hiện lỗ hổng

Boneh cho biết ngành mật mã từng phải chờ khoảng 10 năm phân tích mới đủ tin tưởng triển khai một giả định mới. Ông nêu khả năng các nhà nghiên cứu có thể cho mô hình AI chạy thử tấn công trong một tháng để củng cố niềm tin vào giả định, theo bản tin.

Boneh (Stanford): “Trước đây, khi có người đề xuất một giả định và xây hệ thống trên đó, chúng ta thường phải chờ khoảng 10 năm mới triển khai hệ thống, để tạo niềm tin và để mọi người có đủ thời gian phân tích giả định. Giờ đây, chúng ta có thể cho mô hình chạy trong một tháng để thử phá vỡ nó. Nếu mô hình không phá được, niềm tin rằng giả định đó đúng sẽ tăng lên đáng kể.”

Thaler bày tỏ lạc quan rằng chính các công cụ AI gây lo ngại cũng sẽ giúp loại bỏ lỗ hổng, dù đây là vấn đề khó. Boneh lưu ý việc chờ tới khi hệ thống triển khai mới phân tích là quá muộn; các startup và công ty phần mềm có thể cho mô hình rà soát lỗ hổng trước khi ra mắt sản phẩm.

Lazzarin nói thêm chi phí sử dụng AI giảm mạnh sau mỗi vài tháng. Theo ông, lỗ hổng có thể được loại bỏ, tránh bằng thiết kế hoặc giảm thiểu nhờ nguồn lực này.

Mật mã linh hoạt đã sẵn sàng nhờ bài toán lượng tử

Lazzarin cho biết nhiều hệ thống đã xem mật mã đường cong elip như thứ có thể trở nên dễ tổn thương do mối đe từ máy tính lượng tử. Vì vậy nhiều biện pháp giảm thiểu cần thiết đã được chuẩn bị và triển khai, ban đầu nhằm vào một mối đe dọa khác.

Boneh nhấn mạnh mối đe dọa từ AI theo một nghĩa rộng hơn. Ông cho rằng AI cũng có thể rà soát các hệ thống mật mã hậu lượng tử, làm suy yếu hoặc thậm chí phá vỡ chúng.

Giải pháp các chuyên gia nhấn mạnh là khả năng linh hoạt mật mã (cryptographic agility): hệ thống có thể chuyển nhanh sang phương pháp mã hóa khác khi thiết kế đang dùng bị chứng minh không an toàn. Boneh cho biết nhiều kết nối internet hiện đã kết hợp mật mã đường cong elip và mật mã dựa trên lưới (lattice-based) trong phần phân tích của cuộc thảo luận. Theo ông, việc phá được một lớp không làm mất lớp bảo vệ còn lại.

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư.